صوت / به یاد بود لیلای مهرجویی/ دانلود/

در بدرقه ی جشنواره ی 27  فیلم فجـر

ترانه علیدوستی، مهریه ی لیلا حاتمی را به او هِـبه کرد

****************

سیمرغ بازیگری بر فراز شانه های نجیب ِ شهاب حسینی

**********

لیلای سینمای ایران،شادمانی ات مبارکباد

جشنواره 27 فیلم فجر نیز با تمام فراز و نشیب هایش تمام شد. با شب های روشن اش باید خداحافظی کنیم و به روزهای کسالت سلامی بدهیم. زخم هایی داشت و مرهم هایی. اما هیچگاه خاطره ی قلم های بدراه و انسان های بی هوده از یادمان نخواهد رفت.

*

هر سه تیتر بالا، پشت صحنه ای برای خودش دارد که دوست دارم تعریفش کنم. اگر جشن سینمای ایران است و سال اش تحویل شده، پس بی جاذبه نیست اگر به قول حاج کاظم عزیز قصه بگوییم و طرحی بزنیم.

  تیتر یک :

ترانه علیدوستی،مهریه ی لیلا حاتمی را به او هِـبه کرد

مُرغ ِمینای کنعان از ابتدای ابتدا قرار بود که بر شاخسار ِ باغ  ِمینوی لیلا حاتمی بنشیند. اتفاقاتش را همه می دانید. پس با هم از این پله ی روایت می جهیم. همانطور که ترانه علیدوستی جست زد و پس از سماجت در پذیرش ِنقش،از لیلا حاتمی که گرفتار بود و در آستانه ی پوشیدن ِ ردای مادری، رخصت گرفت و  شد مینای کنعان. باز اینجای روایت را دیگر همه می دانیم. همه چیز گذشت و فیلم آماده شد و خانواده ی مصفای علی مصفا رنگ خوش و دیگری از زندگی گرفت و بعد جشنواره رسید و تشویق همه و تمجید از ترانه ی علیدوستی و جشن ِپس از افتتاح ِکنعان در کافه ی آنتراک، بر فراز سینما جمهوری ... اما سیمرغ جای دیگری برای آشیانه پیدا کرد. او حتی کاندیدای مرغی از آن نبود.

حالا فیلم فجر 27 است. جشنواره. حضور توأمان ِلیلا و ترانه؛ که هر یک در حافظه ی سینمای ایران صاحب ِ فیلمی عظیم،همنام ِخود هستند. آنقدر که از فرط آشنایی به قول عمران صلاحی به نام کوچک صدایشان می زنند.

در ضیافت امسال ، آن یکی در اوج ِدارندگی و البته فلاکتی از سوختمان ِ! ساختمان ِ تماشاخانه ی جمهوری، فیلم بی پولی را بازی می کند؛ آن دیگری نیز پای از عرصه ی همسایگی ها بیرون می گذارد و با اهالی کوچه ی بالایی، در یقین ِکامل از ادامه ی مسیر، آسمان ِ شب ِ تردید را مهتابی می کند.

پرنده ی اهورایی سیمرغ در آستانه ی گشودن بال هایش و در بر گرفتن و گزینش پنج نفر است؛ که در ظهر دوشنبه 21 بهمن در سینمای همجوار ِخیابان ِکاخ، ترانه از آن جمع به تماشای حضور لیلا در بی پولی می نشیند. کنجکاوی است و نتیجه اش تحسین. جریانی که بالطبع آنسوی این اتفاق نیز قرار گرفته؛ لیلا نیز برای ترانه دست افشان است.

شب ِ پایانی فجر فرا می رسد. پرده ی نقره ای در آمادگی ِبستن ِرحل ِاقامت است. دبیر این صحیفه نتیجه را از پیش و در ظهر پایان فجر اعلام کرده!؛اما شوق ِتماشای تبسم لیلا حاتمی و همان یک حنجره امید به بردن ِنام ِترانه علیدوستی، پا پی مان کرده که هنوز نتیجه رسمی نیست. حتی اگر از فرط ِ ذهنیت ِسیاسی، با خود بگویی که شاید بهارستانی ها، شفای زخم  ِ تاراج ِ جمهوری را، کشیدن ِ مرهم ِ سایه ی سیمرغ بر سر حاتمی ها برآورد کرده اند.

نوبت به اعلام اسامی می رسد؛ اگر در وقت ِاعلام ِنام ِهنرپیشگان ِمرد، شیرینی اختتامیه و بازی باکلام را مجری مراسم تلاش می کرد که دوچندان کند، در موعد ِنامیدن ِبازیگران ِزن، از ترس تکرار نام گلشیفته ی فراهانی!، نام به سرعت خوانده می شود و لیلا حاتمی بازیگر برترسال 88 بدو از راه می رسد و لوح و سیمرغ را می گیرد و  به همان سرعت صحنه را ترک می کند که محل ِیکتای تجلی ِهنرمندی ست.

تهنیت ها و تبریکات و شاخه های گل به سمت او روانه است. همه به لیلای سینمای ایران تبریک می گویند؛ به ویژه ترانه ی سینمای ایران.

  تیتر دو :

سیمرغ بازیگری بر فراز شانه های نجیب ِ شهاب حسینی

شهاب حسینی را دوست دارم. از آن نوعی که سرشار از احترام است و فراتر از حاشیه می نشیند. روایت ِخوبی هایش را شنیده ام و مرام و معرفت اش زبانزد است. اگر کلماتم در این قسمت معمولی ست به خاطر آن است که در مجال ِ این وبلاگ،جولان ندارم. و ذهنیت ِ پیشین اگر در مقابل سینمای افتتاحیه ی درباره ی الی( فلسطین)، به عینیت ِپسین برسد؛ صاحب ِاعتبار، شهاب حسینی ست که به مهربانی می ایستد و صابر ابر است که از صداقتش، به مدد رفیقی وارد معرکه ی باشکوه اصغر فرهادی می شویم. رهگذر نیستند و ماندگارند.

شهاب حسینی را دوست دارم. نه مانند بهرام رادان و... صاحب آن شمایل ستاره گی ست و نه حضورش در سینما عاطلانه و باطلانه است. دارد کم کم و سال به سال به چنان اعتباری می رسد که خود ساخته است و نتیجه ی تلاش و انسانیت و پرهیزگاری و مردمداری اش.

و چه مبارک و دارای ارزش افزوده است آن صحنه و لحظه ای که در حین دریافت سیمرغ بلورین و در وقت گفتن تک جمله های مرسوم روی سن، یادی از خسرو شکیبایی می کند و یادمانی از انگشت ِبرافراشته ی اشاره ی او . عکس

بعضی چیزها لیاقت می خواهد؛ شهاب حسینی را به خاطر لایق بودن اش احترام می گذاریم.

  تیتر سه :

لیلای سینمای ایران،شادی ت مبارک باد

لیلای داریوش مهرجویی، شعر مسلم است. قصه ی درد انسان و فراتر از آن، رنج ِزنانه گی. که بر پایه ی یک انحراف ِ ذهنی ِ تاریخی!، زن ْمحکوم ِابدی به زایش است؛ که اگر این امر مهم! نبود و نتواند، باید تمام حس انسانی اش،تمام روح ِعاشقانه و همسفری اش را نیز فدا کند. قصه ی تاج ِ مادرانه ای ست که اگر بر سر نباشد، تمام ِمکنت ها زیر سوال های محنت انگیز می رود: زن،باید مادر باشد که اگر نمی تواند، پس انسان نیست. آخ! چه اندوه تلخی ست این باور سنتی.

اولین فیلمی که از خانواده اجازه یافتم تنهایی در سینما ببینم لیلا بود. بی مقدمه و از سر اتفاق هم نبود:« مامان این فیلمو داریوش مهرجویی ساخته ها... میگن خیلی خوبه... بذار برم ببینم!؟؛ اونم تنها!... » و خبر خوش تا انتهای کوچه دوید و فرو رفتم توی صندلی سینما. انگار که از همانجا تا خود ِامروز چال ام کرده باشند توی اریکه های سلطنتی ِصندلی های دلباز ِرو به پرده ی جادویی.

لیلا با خودش سوغاتی هم داشت. غیر از اصرارم به مادر که در شب ِ تماشا، شله زرد بپزد و در کاسه های سفالی بریزد، آوای موسیقی فیلم هم آوار شد توی گوشم. این صدای کیست:

تو نیسم ِخوش ْنفسی     من کویر ِ خار و خسم

گر به فریادم نرسی        همچو مرغی در قفسم

تو با منی اما               من از خودم دورم

چو قطره از دریا       من از تو مهجورم

و اینگونه بود که از موهبت ِ لیلای مهرجویی،علیرضا افتخاری نیز به خانواده ی فرهنگی ام ملحق شد. البته چند سالی ست که از کاروان جدا افتاده و به علت مراقبت نداشتن از کارنامه اش، از او دلچرکین ام و ...

ـــــــــــــــــــــــــــــ

برای کلیت سینمای ایران ایام بهتر و آثاری متفکرانه تر آرزومندیم.

با سپاس و تبریکات

به صاحبان ِسیمرغان ِبلورین ِ

جشنواره ۲۷ فیلم ِفجر

دبیر وبلاگ خبری ترانه علیدوستی

مهدی

ویژه نامه بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجـر

بهمن ماه سال 1387

گزارش حضور تردید و درباره الی!

با حضور ترانه علیدوستی

قسمت اول

مقدمه :

ضمن عرض تبریک به مناسبت نزدیک شدن به روزهای آغازین سال نوی سینمای ایران، این وبلاگ خبری تلاش می کند که در روزهای جشنواره و مقدمه ی آن گزارش حضور فیلم تردید به کارگردانی واروژ کریم مسیحی و درباره الی! به کارگردانی اصغر فرهادی را در پایان هر روز ارائه دهد.

علامت تعجب در مقابل فیلم اصغرفرهادی از باب آن است که هنوز قطعیت نهایی در مورد شرکت داشتن این فیلم در بخش مسابقه سینمای ایران مسجل نشده است. و این در حالی ست که اسامی فیلم های این بخش اعلام شده و هر چه جدول را زیر و رو می کنیم نامی از آن نمی بینیم. اصغر فرهادی و در واقع تیم تولید فیلم در طی چند روز گذشته مشغول رایزنی برای فشار آوردن به حضور فیلم در جشنواره ایرانی و آشنای فجر بوده اند؛ در حالی که فستیوال خارجی و بیگانه ی برلین به راحتی و بر اساس امتیازهای اصلی اش آن را با آغوش باز پذیرفته اند.

دستگاه فرهنگی دولت نهم به همراه کل کابینه ی آن به علت داشتن روحیات پوپولیستی و نوعی از آنارشیستی گری، همواره دارای نسبت ِ مستقیم و شناوری با صفت ِ« غیر قابل پیش بینی بودن» دارند. در اکثر مواقع چشم انداز مه آلود است و یکمرتبه می بینی که بی دلیل خورشید... نه! دیگر آفتاب بگوییم بهتر است؛ دارد می تابد.

بخش عظیمی از امیدمان به تماشای فیلم اصغر فرهادی در بزنگاه فیلم فجر را از دست داده ایم. فیلمی که می گویند متن مورد داری ندارد و تنها حواشی هستند که جریان حذف را به جانب آن روان کرده اند. حاشیه ای مثل حضور خانم گلشیفته فراهانی در آن و اگر کمی دورتر را هم نگاه کنیم، نمی توان کینه ی وزارت ارشاد از بابت نامه ی سرگشاده ی فرهادی در دوره قبلی جشنواره به علت فیلم دایره زنگی را از جانب عالیجنابان فراموش شده تلقی کرد. زخم های کهنه،سر باز که کنند از آن همیشه خون می چکد.

اما حالا دلخوش می کنیم به حضور فیلم تردید که آن نیز انگار طبق شنیده ها فیلم دلخواه واروژ کریم مسیحی نشده. همیشه متاسفانه چیزی ورای توانایی انسان ها وجود دارد که قاعده بازی را تغییر می دهد.

و کم لطفی است به کلمه ی دلخوشی ، اگر آن را فقط در مورد تردید و امیدواریم طی چند روز آینده درباره الی بیان کنیم. وقتی همه خوابیم ساخته ی استاد بهرام بیضایی( سایه اش مستدام ) و... چند اثر دیگر به همراه دو فیلم مورد نظراین وبلاگ ، مایه ی دلگرمی مان در روزهای سرد بهمن ماه است. و صد البته اعتراض داریم به عدم حضور و پذیرش فیلم های لایقی که از گردونه رقابت بیرون ماندند.

چند وقت پیش جایی خوانده بودم چه تلخ است کسانی که روزی مایه ی دلگرمی آدم بودند،حالا مایه سرگرمی هم نیستند.

برای درباره الی،آرزوی رسیدن به ساحل آرامش؛ و برای تردید، امید ِرسیدن به یقین ِ موفقیت و تجدید ِ اعتبار پیشین را داریم.

 * توضیح: پرونده ای که از بابت فیلم تردید از مدت ها پیش قول انتشارش را داده بودم، در حافظه ی کامپیوتر من باقی خواهد ماند.

نمی دانم حرف ام را باور می کنید یا نه!؟ اما گزارش اختصاصی این وبلاگ از روزهای آخر فیلمبرداری و... به علت داشتن حواشی ای که قرار شده من ْبعد فقط متن باشیم، تا روز مبادا منتشر نخواهد شد. قرار بود در مقابل سازمان میراث فرهنگی به دفاع از تردید قد علم کنیم،... مصاحبه ام با مسئول ساختمان کناری موزه مردم شناسی در مورد گزارش کذب تخریب و تشکر او از گروه تولید ،... گزارش تصویری از محوطه،... شبه پشت صحنه و سکانس های پایانی و صحنه های قتل و... بگذریم. اما خستگی آن روزها به تنم ماند .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

از فردا تا پایان جشنواره هر شب به گزارش اخبار خواهیم  پرداخت. البته این عذر را هم بپذیرید که به علت ازدحام اخبار و حواشی این روزها، طبیعتاً گستردگی آن به محدودیت ِ نظاره گری و توان دبیر وبلاگ خبری دامن خواهد زد. پس طبیعی ست که این روزها هم  شما باید کمی آستین همت را بالا زده و رسانه ها را پیگیری کنید. البته اگر صف های خاطره انگیز جشنواره فیلم فجر بگذارند. چه بهتر که مانع اند. زندگی ِفرهنگی ما همان جا جاری ست.

ساعاتی پیش؛تئاتر مانیفست چو با تالار چهارسو خداحافظی کرد 

جمعه 2 بهمن ماه 87 -  شروع اجرا در جشنواره 27 تئاتر فجر؛ ساعت 21

می گویند بزرگترین نوستالژی تاریخ هنر، تئاتر است. بدین معنا که دیگر مخاطب و بازیگر، آن صحنه را پس از اتمام و آخرین اجرا، به همان شکل سابق مشاهده نخواهند کرد. بازیگران رفته اند و صحنه دیگر خالی شده است.

چو دیگر تمام شد. اگر او در پایان ِهر روز و در تمامی طول اجراها، با قصه ی خوب مادربزرگ شلیک رهایی بخش گلوله را بر شقیقه اش نقاشی می کرد، حالا دیگر او به مرگ نهایی رسیده است. کشتار تمام شده و کشتنی هم دیگر در کار نیست. اما قضاوت حالا با ما و تاریخ است.

چو، دیگر در چهارسو متجلی نیست. دیوارهای آن تالار( که میعادگاه بهترین خاطرات تئاتری ماست ) از او تهی شده. امشب چهارسو تنهاست. اگر فنز را با اشکی در گوشه ی چشم بدرقه کردیم، حالا دیگر تعظیمی کفایت می کند. دلتنگی هست، اما جریان جاری هنر مستدام است و می رود و می رود و می رود.

 * خوشحالم. خوشحالم که در اجرای آخر مانیفست چو حضور داشتم. در نظرگاهی دیگر و در بالکن کوچک تالار. از بالا نگاهش کردم. دلم برای چو تنگ می شود. سر در گمی انتهایی آن و زل زدن به تماشاگرانی که آرام آرام سالن را ترک می کنند و آخرین نفر از بالکن فرو می آیی... و آن بغض ِ لاکردار... تئاتر، بزرگترین نوستالژی  تاریخ هنر است.

 ** این طرز نوشتار، آخرین یادداشت ِوبلاگ از نوعی ست که تاکنون سابقه داشته وعلاقمندش بودید. به زودی استراتژی جدید این وبلاگ( با سلطه ی خبر و متن ) را اعلام می کنم.

به تبعیت از جمله ی معروف ادبیات سیاسی معاصر ایران می نویسم :

وبلاگ مُرد... زنده باد وبلاگ

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

این خط ِ ممتد، مرز ِ وبلاگ است.

فاصله ای جدی، بین گذشته و آینده ی آن

متن بر علیه حاشیه

خبر بر علیه روایت